Sunday, 9 February 2014

Republic of South Sudan ꨅိုင္ꨳမိူင္းေပꨣꨲမ္ꨮꨲလုမ္ꨳꨘꨣꨵ

Republic of South Sudan ꨅိုင္မိူင္း ေပꨣꨲမ္ꨮꨲ လုမ္ꨳꨘꨣꨵ 



              မ္ꨮꨲသုင္ꨁꨣꨳ ꨡ္တင္းသုတ္းယြ္းဝꨯꨳထိုင္ ꨡꨓꨓꨣꨲ ꨟꨣꨳꨅဝ္ေသꨳ ꨓပ္ယမ္ထိုင္ပီꨳꨓြင္းတင္းပီꨳꨓြင္ꨵꨀꨶꨅꨤဝ္းိူဝ္းတင္းသင္ယူꨲꨁꨣꨳꨡꨣꨳ မိူဝ္ꨳꨓꨯꨵꨬꨵꨁꨣꨳꨟဝ္းလꨯꨳထြမ္ꨲꨁꨤဝ္သြင္ꨵNation ေသလꨯꨳꨟꨓဝ္လတ္ထိုင္လြင္တူင္ꨵꨓိုင္ိုင္မိူင္းမ္ꨮꨲꨁြင္လူလုမ္ꨳꨘꨣꨵ ꨡꨓ္တိုꨵꨅြင္ꨲꨟꨣꨯꨳလြတ္ဝ္းသဝ္းေꨁꨣမိူဝ္သြင္ပီပူꨓꨓꨵꨀ္းꨓꨯေသ ꨁꨣꨳꨟဝ္းလꨯꨳꨁဝ္ꨳꨀꨮꨣꨲပ္ꨳꨟꨱꨓ္းတူ္းထင္ꨳꨓ္တိူဝ္ꨲꨓꨰတ္ေသယဝ္ꨯꨳလူမꨰꨓꨣꨳငဝ္းလꨯꨤးပိူင္ပꨱꨓ မိူင္း Sudan ꨓꨯꨵ္းꨮꨳꨯꨤꨳ꨸ꨀꨓ္တင္းမိူင္းတဝ္းဝꨯꨵꨓꨯꨬꨳ ꨁꨣꨳꨟဝ္းို္းပိမ္ꨱꨓꨕꨯꨤꨲးမꨮꨳပီꨳꨓြင္ဝ္းဝ္လꨯꨳꨡꨤꨓတူ္းယဝ္ယူဝ္ꨅꨤင္ꨱꨓ္တင္းတြꨣꨲပီꨳꨓြင္ဝ္ပြတ္းတြꨳꨓိုင္ꨳꨓꨯေသꨁꨣꨳꨟဝ္းလꨯꨳꨡဝ္မꨘꨤꨀတြ္ပီꨳꨓြင္ꨵꨁဝ္ꨁꨣꨳယဝ္ ꨅꨤမ္းꨡꨤꨓတူ္းတီတ္ꨮꨳꨓꨯꨵꨁꨣꨳ>>>

မိူဝ္္းထိ 9/7/2011 ꨡꨓ္ပူꨓꨓꨵ ꨀ္းတင္းလုမ္ꨳꨘꨣꨵမီးတိုဝ္င္းလꨯꨳꨟပ္တြꨳ ꨅိုင္မိူင္းမ္ꨮꨲꨡꨓ္တင္ꨲꨅိုဝ္ꨯꨵꨣꨳ Republic of South Sudan   ꨡမ္ꨲꨓꨓြင္ꨣꨳ မိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳ ꨡꨓꨬꨕꨡိုင္မိူင္း်ဴးတꨤꨓ္း ꨡꨓ္ယမ္ꨱꨓိုင္မိူင္းယ္ꨮꨲလိူဝ္ပိူꨳ ꨓးထဝိပ္ ꨡꨰပ္ꨵ(ꨘ)ရိꨀꨣ း၊ လြင္ပိုꨕꨤဝ္ပူတ္းပလြတ္ဝ္းသဝ္းေꨁꨣပြꨳꨓꨯꨵ ꨡိင္လူꨳꨀ္းမိူင္းတင္းမ္ꨡꨓ္ယူသဝ္းးမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳ ꨕြမ္ꨵꨀꨓ္ယြ္းꨬꨕꨡꨲꨓိုင္မိူင္းူမ္တုမ္်ဴးတꨤꨓ္းေသ မီး္းမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳ ꨕြမ္ꨯꨳꨅတင္းမူတ္း 99% ယူယဝ္ လြင္ꨯꨳလြတ္ဝ္းပꨱꨓ္မိူင္းင္းေꨁꨣပြꨳꨓꨯꨵ ꨡိင္ိူဝ္လူင္ပြင္ိုင္ꨳ ꨁ်ဴးတꨤꨓ္းတင္းုမ္းꨟꨓ္ထိုင္ြမ္းလြင္င္ꨲꨬꨕ တီလိ ꨡꨓဝ္ြင္တူဝ္ဝ္ꨣꨳ Sudanese People’s Liberation Movement မ္ꨲꨓꨓ SPLM ဝ္ိူဝ္းꨓꨯꨵယဝ္ꨵ ꨓးပီ 2005 ပီꨶꨓꨓ တြꨣꨲေတိုတ္းလိုဝ္ꨯꨳပြ တို္းလူင္ꨀꨤင္မိူင္းꨡꨓ္တို္းေတꨀꨓ္မꨅꨱမ္မိူဝ္ပီ1955 ꨳꨟꨱတ္းꨟꨮမီး္းလꨯꨳလူꨟꨯꨤꨯꨤꨅြမ္း ပြးတို္းမီးꨀꨮꨣꨲ 1.5 ꨤꨓꨀꨣꨵ ေသမ္ꨲꨀꨣး ၊ ပꨯꨤမီး္းꨡꨓ္လꨯꨳပိုတ္တီယူ္းသဝ္းတူဝ္ဝ္ေသꨲꨀꨮꨣꨲယူမိူင္းိမ္းြမ္းꨓꨓမီးꨀꨮꨣꨲ 4 ꨤꨓꨯꨤယဝ္
              ပိသမ္ꨣꨳမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳꨓꨓꨯꨳလြတ္ဝ္းသဝ္းေꨁꨣꨀꨮꨣꨲယဝ္ꨵꨓꨯေသတꨣꨵ တြꨣꨲလူင္ပြင္ိုင္ꨳꨬꨳꨀ္းမိူင္းတင္းသင္ေတပူ္းတင္ꨳꨟꨤင္ပြင္ဝꨤꨓမိူင္းတူဝ္ဝ္ꨲꨓꨓꨀꨣꨳꨡမ္ꨯꨲꨯꨤꨳ꨸ ိူင္ꨵꨟိုဝ္ေꨀꨣꨳလီ ပို္းမိူင္းမ္ꨮꨲ လုမ္ꨳꨘꨣꨵꨅိုင္မိူင္းꨓꨯꨵꨬꨱꨓ္တီလီလပ္ꨳꨟꨱꨓ္းယြင္ꨳꨡꨤမ္းတင္းတ္းꨮ ꨁဝ္ယူꨲꨬꨵ꨸ꨣꨳ꨸ꨁꨣꨳယဝ္။မိူင္းတဝ္းေꨀꨣꨳ ေတꨣꨳꨓင္ꨲꨓꨓ္သင္ဝꨣꨳꨀ္းမိူင္းတင္းသင္ꨳꨕြမ္ꨯꨳꨅꨮꨀꨓ္ေသတို္းေတꨳꨁꨱꨓꨀꨮꨣꨲေပꨓꨯꨅိုင္ မိူင္းတမ္လြဝ္းꨓꨯꨓꨓꨵꨟိုဝ္ꨅꨤင္ꨣꨳꨯꨳ ꨁꨣဝ္းတို္းယုမ္ယမ္ဝꨣꨳ ꨓးမိူင္း္းꨓꨯꨵ ꨡꨓမ္ꨱꨓ္လꨯꨳꨡꨓ္ဝꨣꨳꨓꨓတို္းမ္မီး - မီးꨡꨓမ္ꨯꨲꨱꨓ္းိူဝ္ꨳꨓꨯꨳꨅꨯꨵယူꨲ  ေပꨓꨓိုင္ဝ္းို္းမးလပ္ꨳꨟꨱꨓ္းတူ္းပို္း လြင္ꨱꨓ္မးမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳꨀꨓ္ဝꨣꨳꨱꨓိုဝ္မီးိုဝ္ꨓꨯ၊၊
               လြင္ꨳꨁ်ဴးတꨤꨓ္းꨬꨕꨡတင္မိူင္းင္းေꨁꨣꨓꨓꨱꨓꨡꨓ္လꨤꨀꨤꨯးတြꨣꨲꨀ္းတင္းမ္ယူꨲ ꨀြပ္ꨣꨳမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းဝ္ꨓꨯꨵလြင္ꨤꨯးမꨤꨀမီးေꨀꨣꨳꨡမ္ꨲꨁိုꨵꨁꨰမ္ꨵꨁိုသုင္မိူ္ပိူ္းမိူင္းမ္ꨣꨳꨓမ္ ္းꨟꨱတ္းꨀꨤꨓ င္တူဝ္သတ္းꨳꨟꨱတ္းꨟꨯꨶꨟꨱတ္းသူ္း လိူ္ဝ္ေသꨓꨓတီလိးမိူင္းေꨀꨣꨳꨡမ္ေပးမီးမꨤꨯမီ္းပိူင္တတ္ꨳꨓꨰတ္သင္၊ ယဝ္ꨀꨣꨳမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳꨓꨓယင္းမ္ꨯꨲမီးသင္ေတꨣꨳꨓင္ꨲ ꨀꨤင္တင္းလူင္မ္ꨣꨳꨓမ္မ္ꨯꨳသိူဝ္င္သိူဝ္ꨤꨯးသင္လူးလြင္ꨳꨁိူင္ꨳꨅꨤꨀꨳ ꨁိူင္ꨳꨅꨮꨵꨘꨯꨘꨣꨵꨅိူဝ္းꨓꨓေတꨵꨁꨰꨓ္းဝꨯꨵꨀꨯ꨸ယဝ္ြပ္ꨣꨳမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳqꨅူဝ္ꨯꨳတူ္းမ္မိုဝ္းလူင္ပြင္ိုင္မꨓꨯꨵလူင္ပြင္ိုင္မ္တြလူလလုမ္းလးပူ္းပြင္သ္ꨮꨲꨅသ္ꨮꨲꨁꨣးေသပြယဝ္ လိူဝ္ꨓꨓမိူင္းꨣꨣးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳ ꨡမ္ꨯꨳယူꨲꨅမ္မ္င္ꨤꨯꨲေသ တြꨣꨲေတသူင္မ္္းရူတ္ꨵꨁဝ္ထိုင္ꨓꨓꨀꨣꨳယိုင္ꨳ ꨁꨰꨓ္းယပ္လိူဝ္ ꨣꨲꨀ္းးမိူင္းလꨯꨳꨟꨱတ္းꨀꨤꨓ္လꨱꨀတြင္ꨵꨅိူဝ္းꨓꨓꨀꨣꨳꨯꨲꨀုမ္ထူ ꨣꨲꨀ္းတင္ꨲꨁိူဝ္းတင္မိူင္းဝ္ေတဝ္ꨳꨀပ္းသိုပ္တိတ္းေတꨣꨲꨟꨱတ္းပꨯꨤးမꨤꨀမီးꨓꨓꨀꨣꨳꨀ္းꨯꨵယူူင္းꨀꨤꨓꨡꨓ္ယ္ꨮꨲလူင္မိူင္မိူင္း ꨬꨁꨲ မိူင္းေမရိꨀꨤꨓꨲ ꨁဝ္ိူဝ္းꨓꨯꨵꨀꨣꨳꨯꨲꨯꨳꨁဝ္ꨳꨟူမ္ꨳꨅြမ္းသင္။

            ꨁို္းမးတူ္းို္း မိူဝ္ပီꨶ 1955 ꨡ္တင္းꨣꨣးတꨤꨓ္းေတပိုꨕꨤဝ္ပူတ္းပြꨯꨲꨱꨓ္မိူင္းြင္းငမ္းတူဝ္ဝ္ပူꨵꨡတ္ꨮꨲꨡꨓꨣꨲ ꨡင္းꨀꨱတ္ꨳ ꨬꨳꨡီးယိပ္ꨲ(တ္) ꨓꨓꨵ ꨟꨰင္းသို္းလူင္ပြင္ိုင္ပြတ္တ္ꨮꨳ ꨬလူင္ပြင္ိုင္တင္း တပ္သို္းꨡꨓ္မီးိုဝ္ꨣꨳ Anya Nya ꨅိူဝ္းꨓꨯꨵ ꨯꨳပိုꨕꨤဝ္ꨱꨓ္ပင္သို္းေတꨣꨲꨀ္းမိူင္းတင္းပြတ္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳယဝ္ꨵ ꨀြပ္ပိူဝ္ꨣꨳꨕꨳꨡူဝ္တင္းပြတ္းတ္ꨮꨳ ꨡမ္ꨲꨁꨮꨳꨱꨓ္မိူင္းူမ္တုမ္ ြမ္းလူင္ပြင္ိုင္ꨳꨬꨯꨳယြ္းြင္းငမ္းတူဝ္ဝ္ꨲꨟꨮꨳꨱꨓ္မိူင္း္းေꨁꨣ (Federal State) ြမ္းင္ꨁꨣꨳꨳꨀꨰꨓꨲꨡꨓ္လူင္ပြင္ိုင္မ္္ဝꨯꨵ္းꨀꨣꨳလူင္ပြင္ိုင္သမ္ပိုꨕꨤဝ္ꨱꨓ္မိူင္းူမ္တုမ္ မူသရိမ္ꨲ ꨬꨳꨅꨮꨵꨕꨣꨲꨣꨲ ꨡရပ္ꨓꨯေသ ꨟꨱတ္းꨮꨳင္းꨟꨓ္ထိုင္တင္းယိူင္းꨡꨤꨓ္းပိူင္ꨳꨀꨓ္ပတ္ယဝ္ ေတꨲꨡဝ္ꨓꨓးမိူင္းꨣꨣးတꨤꨓ္းတင္းꨣꨣးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳ ꨯꨳတို္းေတလုꨵꨕိုꨵꨀꨓ္မးလꨯꨤပီယူယဝ္
           ပြးတို္းꨀꨤင္မိူင္းꨓꨓꨵ ꨀတ္းယꨱꨓꨀꨮꨣꨲꨅူဝ္ꨳꨀꨰပ္မိူဝ္ပီ 1972 ꨅြမ္းလူꨁꨣꨳꨯꨳꨅꨮꨡꨓြင္ꨣꨳငမ္းယꨱꨓAddis Ababa ꨬမီးိုင္မိူင္း ေထီူဝ္ေပး ꨓꨓꨱꨓ္သꨤꨀေသမီးေꨁꨣꨳꨯꨳꨅင္းတမ္းꨮꨳ ꨁ်ဴးတꨤꨓ္းပြတ္း တ္ꨮꨳꨯꨳပိူင္ငမ္းတူဝ္ဝ္မိူဝ္ပီꨶ 1983 ယဝ္။ သိုပ္းလူင္ပြင္ိုင္ꨀꨣꨳꨡမ္ꨯꨳꨟꨱတ္းြမ္းေꨁꨣꨳꨯꨳꨅေသ ꨟꨱတ္းꨮꨳꨱꨓ္ငဝ္ေတတင္ꨳꨀꨤꨓ္လုꨵꨕိုꨵꨡꨓ္မီးိုဝ္ꨣꨳ Sudanese People's Liberation Movement (SPLM) တင္းတပ္သို္း Sudanese People's Liberation Army (SPLA) တြꨣꨲလုꨵꨕိုꨵꨁို္းလူင္ပြင္ိုင္ꨳꨬꨳꨟꨱꨓ္းပင္တို္းꨀꨤင္မိူင္းေတꨣꨲꨀꨓ္ထင္ပြသြင္။ မီး္းလꨯꨳလူꨵꨟꨯꨤꨯꨤꨅြမ္း ပြးသို္းလူင္ 1.5 ꨤꨓꨀꨣꨵယဝ္ ၊       ထင္ꨳ 4 ꨤꨓꨵꨀ္းလꨯꨳေတꨣꨵꨁူဝ္းလꨱꨀ္းꨤꨓ္ပတ္တီယူ္းသဝ္း ပꨯꨤꨳယူမူ္းြမ္း မိူင္းိမ္းြမ္းေသꨁꨤမ္ꨱꨓꨁꨣꨳလိပ္းပိူယူယဝ္။ပြးတို္းꨀꨤင္းမိူင္းလꨯꨳသုတ္းသင္ꨳꨀꨮꨣꨲမိူ္ဝ္ပီꨶ 2005 ꨅြမ္းလူꨁꨣꨳꨯꨳꨅꨮꨀိုတ္းယိုဝ္း မ္ꨲꨓꨓ္ ငမ္းယꨱꨓ Comprehensive Peace Agreement 2005  ꨓꨯꨓꨓယူယဝ္။ လꨯꨳꨣꨳꨱꨓꨡꨓိုတ္းလိုဝ္ပြးတုိ္းလူင္မ္မီးမိုင္ꨓꨤꨓ္းပꨱꨓ22 ပီမ္ယဝ္၊ ေꨁꨣꨳꨯꨳꨅပြꨳꨀမ္းꨓꨯꨵꨬꨯꨳꨣꨳꨱꨓ္တီလီယုမ္ယမ္ꨯꨵင္းꨯꨳ ꨀြပ္ပိူဝ္ꨳ ꨡေမရိꨀꨤꨓꨯꨳ္တိုဝ္င္းꨮꨳမိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းပြတ္းတ္ꨮꨳꨓꨓꨯꨳꨬꨕꨡꨱꨓ္မိူင္းင္းေꨁꨣ ꨬꨳꨟꨮꨳꨀꨱပ္းိုဝ္ꨳꨀ္း တြꨣꨲ ေတေတတင္မိူင္းလြတ္ဝ္းသဝ္းေꨁꨣ ꨓးဝ္းထိ 4/7/2011 ယဝ္်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳꨀꨣꨳꨯꨳပိုꨕꨤဝ္ꨱꨓ္မိူင္း္းေꨁꨣ ꨅိုင္မိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳꨓꨯေသ ိူင္ꨵꨟိုဝ္ေꨀꨣꨳလီ ိုဝ္မိူင္း်ဴးတꨤꨓ္းတ္ꨮꨳꨓꨯꨓꨓ  တို္းယုမ္ ယမ္ဝꨣꨳေတꨮꨁူဝ္ꨳꨀꨰပ္ꨵꨀ္း ဝꨯꨤးမးေတတင္ꨲꨅိုဝ္ꨳ ꨅိုင္မိူင္းပꨱꨓ္တင္ဝ္းယူပိူင္တꨰꨀမိူင္ꨲ Azania, Nile Republic, Kush Republic ꨬ Juwama  ိူဝ္းꨓꨯꨵယူꨲꨓိုဝ္ꨳꨅိုင္မိူင္းတꨣꨲꨁꨤဝ္းမိူဝ္းꨓꨣꨳ ꨯꨵယူယဝ္


(သိုပ္ꨲပ္ꨮ.ꨡꨤꨓ္ꨲ တြꨓ္ꨳသြင္ေသꨀမ္းꨁꨣꨳ)


0 ပꨓ္တꨤင္းꨟꨓ္ထိုင္:

Post a Comment